تبليغاتX
Genetic and Animal Breeding

سه شنبه بیست و چهارم دی 1387

پرورش مرغهاي بدون پر

يکي از موارد جديدي که امروزه مطرح شده، پرورش نژادي از مرغهاست که بدن آنها کاملا عاري از پر مي باشد.از اين نژادها با نامهاي متفاوتي ياد مي شود:                                                  
  (featherles chicken , totally naked rooster)  از اسامي است که در مقالات مختلف براي اين نژادها عنوان شده است .
 اين نژاد در يکي از دانشگاههاي شهر تل آويو توسط دانشمندان اسرائيلي و به سرپرستي دکتر کاهنر به وجود آمده است.
توليد اين نژادها با واکنشهاي متفاوتي در محافل علمي روبرو شده است.
برخي از مخالفان، نژادها را حاصل دستکاري ژنتيکي و دخالت در کار خلقت دانسته نمونه اي از پرنده بدون پرو آن را عملي وحشيانه و غير اخلاقي نام برده اند در حالي که دکتر کاهنر معتقد است که اين نژادها با آميخته گري بوجود آمده اند.
مزاياي پرورش مرغهاي بدون پر
1- افزايش راندمان در مناطق گرمسير
کاهنر بيان مي کند که به علت کاهش رشد جوجه ها در آب و هواي گرم هزينه توليد گوشت مرغ در نقاط گرمسير افزايش مي يابد به علت عدم وجود پر در اين نژادها مقاومت گرمايي در آنها افزايش يافته و در شرايط گرم راندمان افزايش مي يابد. البته اين پرندگان نسبت به سويه هاي پر توليد سرعت رشد بالايي ندارند ولي در مناطق گرم داراي راندمان بالاتري نسبت به اين سويه ها هستند.
2- صرفه جويي در هزينه ها
توليد اين پرندگان موجب صرفه جويي در موارد مختلفي در مناطق گرمسير مي شود:
...
الف) صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به حرارت سالن : چنانکه بيان شد اين نژادها با داشتن تحمل حرارتي بيشتر موجب مي شوند که درهزينه هاي سنگين خنک کردن سالن صرفه جويي شود.
ب) صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به خوراک : در قسمتهاي گذشته بيان شد که پر داراي مقادير بالايي پروتئين مي باشد که اين پروتئين از خوراک تامين مي شود همچنين در شرايط گرمايي احتياج به تغليظ جيره کمتر شده و هزينه خوراک مصرفي به طور قابل ملاحظه اي کاهش مي يابد.
ج) صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به پرکني : علاوه بر صرفه جويي نام برده شده به علت عدم وجود پر، هزينه هاي مربوط به پر کني لاشه از بين مي رود که مي تواند موجب کاهش هزينه توليد و کاهش قيمت گوشت توليدي شود.
معايب پرورش مرغهاي بدون پر
1- نياز به کنترل شديد دماي داخل آشيانه در ساير مناطق 
 از آنجايي که پر به عنوان يک عايق براي بدن عمل مي کند هم در گرما و هم در سرما از تغيير دماي بدن جلوگيري مي کند. در اين نژادها به علت عدم وجود پر با تغيير شديد دما، دماي بدن به سرعت تغيير کرده که مي تواند مضر باشد. به ويژه کاهش دما در مناطقي که داراي شبهاي سرد و روزهاي گرم مي باشند کنترل دماي داخل سالن مخصوصا در شب حائز اهميت فراوان است.
2- افزايش احتمال ايجاد صدمات پوستي و بيماريهاي انگلي
 پوست بدن پرندگان به طور کلي نازک است در جوجه هاي گوشتي به علت رشد سريع بدن ضخامت پوست کمتر از ساير پرندگان است.در اين نژادها به علت عدم وجود فوليکولهاي پر، ضخامت باز هم کمتر مي شود به علاوه يکي از وظايف پر محافظت از بدن در برابر عوامل خارجي مانند ضربات است اين دو عامل ( نازکي پوست و عدم وجود محافظت پوست توسط پر ) موجب مي شود که پوست اين پرندگان در معرض زخمها و خراشها و همچنين بيماريهاي انگلي قرار گيرد که نياز به مديريت سالن و بستر را افزايش مي دهد.
3- کاهش توانايي جفتگيري در خروسها و مرغها 
 در هنگام جفت گيري پر نقش مهمي به ويژه در خروسها ايفا مي کند، خروسها به وسيله بال زدن تعادل خود را در هنگام جفت گيري  مديريت نامناسب سالن و بستر احتمال ايجاد زخمها و خراشها را در پرندگان بدون پر افزايش مي دهد.حفظ مي کنند که با حذف پر اين توانايي از بين مي رود. 
4- گمراه شدن پرندگان در تشخيص سلسله مراتب اجتماعي
عدم وجود پر موجب مي شود که پرندگان در تشخيص سلسله مراتب اجتماعي يکديگر دچار مشکل شوند که دو مورد اخير در گله هاي مادر ايجاد مشکل مي کند.   
همانطور که بيان شد پر يکي از اجزاي بسيار مهم در بدن پرنده مي باشد و در نتيجه مديريت پر مي تواند در موفقيت يک واحد توليدي نقش تعيين کننده داشته باشد.
از آنجايي که درصد بالايي از پر را پروتئين تشکيل مي دهد لذا با حذف پر مي توان در مصرف پروتئين گران قيمت صرفه جويي کرد که اين امر مي تواند موجب افزايش بهره اقتصادي واحد توليدي گردد. براي کاهش و يا حذف پوشش پر مي توان از ژنهاي موثر بر خصوصيات پراز جمله گردن لخت ، پر وزوزي ، دير پر در آوري و ديگر ژنهابهره گرفت. چنان که مرغهاي کاملا بدون پر  از آميخته گري يک نژاد گوشتي و نژاد گردن لخت به وجود آمده اند. البته در مورد استفاده گسترده از اين نژادها مسائل مختلفي بايد مورد بررسي قرار گيرد که بايد در کشور مورد توجه قرار  گيرد همچنين براي پرورش مرغهاي مادر اين نژادها در کشور نياز به استفاده گسترده از تکنيک تلقيح مصنوعي به علت عدم توانايي در جفت گيري وجود دارد و نيز بايد امکان پرورش آنها در مناطق مختلف آب و هوايي کشور بررسي شود و در صورت امکان پرورش اين نژادها به ويژه در مناطق گرمسير کشور توسعه يابد.
نوشته شده توسط یحیی محمدی در 18:33 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه بیست و چهارم دی 1387

تغذيه بلدرچين

. Game birdها يا به اصطلاح پرندگان تفريحي يا ساير ماکيان، به پرندگاني گفته مي شود که بيشتر براي مقاصد تفريحي و ورزشي مانند استفاده در شکارگاه ها پرورش داده مي شوند و اگرچه اخيرا به جنبه هاي ديگر پرورش صنعتي آنها جهت توليد گوشت و تخم و ... نيز توجهاتي صورت گرفته است اما هنوز هم استفاده هاي ورزشي و تفريحي از آنها در اولويت قرار دارد. پرندگاني مانند: بوقلمون، بلدرچين، قرقاول و کبک در اين گروه پرندگان قرار گرفته و بنام Game bird ها شناخته مي شوند.
...
در اين مقاله جهت روان شدن متن به جاي " Game bird" از واژه "ساير ماکيان" استفاده شده است.
..
مكملهاي غذايي
امروزه پيشنهاد مي گردد که تغذيه تمامي انواع ماکيان با غذاهاي کاملي که تحت فرمولهاي ويژه و در کارخانجات پيشرفته تهيه مي گردند، انجام گيرد. فرمولهاي ويژه تغذيه همه طيور از جمله ساير ماکيان (game birds) طوري تنظيم مي گردد كه پروتئين،انرژي و ديگر مواد غذائي لازم جهت رشد مناسب ،توليد تخم و سلامتي آنها را تامين نمايد. توجه داشته باشيد که در صورت تغذيه پرندگان با اينگونه غذاهاي آماده، استفاده از ساير ترکيبات، چه به صورت مخلوط با غذاي آنها و چه به صورت جداگانه مي تواند بالانس يك تركيب غذايي كامل را بهم زند، لذا توصيه مي گردد که در صورت استفاده از غذاهاي آماده، از ترکيب خود سرانه ساير مواد با آن خودداري کنيد.
در خصوص ساير ماکيان (بوقلمون، بلدرچين، کبک، قرقاول)، پرندگان جواني كه براي توليد گوشت يا شكار نگه داري مي شوند از ديگر پرندگاني كه جهت تخم گذاري و يا توليد نسل پرورش داده مي شوند تغذيه متفاوتي دارند. به طور مثال بلدرچين گونه گوشتي Bob white نسبت به گونه هاي ديگر، بدن بزرگتري داشته و سريعتر از آنها وزن مي گيرد. يك جيره غذايي مناسب بايد شامل همه مواد مورد نياز توليد پرنده باشد. در نظر داشته باشيد که نگهداري پرنده هاي تيپ گوشتي براي مقاصد تفريحي مي تواند بسيار گران تمام شود زيرا آنها ميزان غذاي بيشتري از گونه هاي ديگر مصرف مي کنند علاوه بر اينکه آنها بزركتر از ميزان لازم بوده و براي پرواز نيز مناسب نيستند. بر عكس، گونه هاي كوچكتر بلدرچين Bobwhite براي پرواز بسيار مناسب بوده ولي براي توليد گوشت توصيه نمي شوند. آنها ضريب تبديل غذايي مناسبي نداشته و گوشت آنها نيز کيفيت و کميت مناسبي براي كشتار ندارد.
پس در ابتداي امر يکي از مهمترين تصميمات، انتخاب نوع و نژاد پرنده با توجه به هدف پرورش آنها مي باشد.
..
برنامه غذايي ويژه بلدرچين
بلافاصله پس از بيرون آمدن جوجه هاي بلدرچين از تخم، آنها را با جيره هاي Starter تغذيه نموده و اين رويه را تا سن 6 يا 8 هفتگي ادامه مي دهيم. توجه داشته باشيد که در هنگام تنظيم جيره غذائي استارتر، بيشترين ميزان پروتئين را در نظر بگيريد زيرا در اين سن، پرنده بيشترين ميزان سطح پروتئين را در طول زندگي اش نياز دارد. با افزايش سن پرنده نيازهاي آنها به اغلب مواد غذايي از جمله پروتئين كاهش مي يابد ولي به مقدار بيشتري انرژي نياز دارد. پرندگان تيپ گوشتي را پس از رسيدن به سن 8 هفتگي تا زمان كشتار با جيره Finisher (پاياني) تغذيه كرده در حاليکه تيپ پرواز و مادر تخمي را تا زمان فروش يا تا 20 هفتگي با جيره Developer تغذيه مي نمايند.
براي تيپ تخم گذار، چند هفته پيش از توليد تخم تا زماني كه دوره تخم گذاري كامل شود، جيره Layer تنظيم مي گردد. از ديگر گونه هاي بلدرچين تيپ گوشتي يا توليد تخم مي توان به بلدرچين هاي coturnix و pharaoh اشاره داشت. اينها به ندرت براي شكار پرورش داده شده و نسبت به Bobwhite ها در سن كمتري بالغ شده و و ممكن است كه تخم گذاري را در 6 يا 8 هفتگي آغاز كنند. بلدرچين هاي Couturnix پرورش داده شده براي توليد گوشت، با جيره هاي Starter و Finisher تغذيه شده در حالي كه نژاد تخمي و يا مادر تخمي با جيره Starter و Breeeder تغذيه مي گردند.
تهيه جيره مناسب براي بدست آوردن نتيجه مطلوب بسيار حائز اهميت است. به خاطر داشته باشيد كه براي تيپ تخمي از جيره Developer و در پرنده هاي بالغ تخمي يا مادر تخمي از جيره Layer استفاده شود. در غير اينصورت با كاهش توليد تخم و يا توليد تخمهايي با پوسته نازك روبرو خواهيد شد.
حداقل ميزان نباز به پروتئين، كلسيم و فسفر و متيونين جيره در جدول زير نشان داده شده است:
...
مقادير پيشنهادي در تغذيه بلدرچين
جيره
پروتئين(%)
کلسيم(%)
فسفر(%)
متيونين(%)
بلدرچين گوشتي bob white
....
STARTER
0/23
0/1
5/0
50/0
FINISHER
0/19
90/0
5/0
40/0
بلدرچين  flight   
..
STARTER
0/24
0/1
5/0
55/0
DEVELOPER
0/20
90/0
5/0
42/0
بلدرچين مولد
..
 
0/23
0/1
5/0
50/0
DEVELOPER
0/18
0/1
5/0
40/0
LAYER
0/19
75/2
65/0
50/0
بلدرچين ( coternix (pharaoh
..
STARTER
0/24
85/0
60/0
50/0
FINISHER
0/18
65/0
5/0
40/0
LAYER
0/18
75/2
65/0
45/0
.....
 منظور از بلدرچين flight آن دسته از بلدرچينهائي هستند که جهت اهداف تفريحي مانند شکار پرورش داده شده و پس از طي دوره پرورش در شکارگاه ها رها مي گردند.
در پستهای بعدی اطلاعات بیشتری از این پرنده خدمت دوستان ارائه می گردد.
..
نوشته شده توسط یحیی محمدی در 18:19 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و یکم دی 1387

تراریخته Transgenic

 

تراریخته Transgenic  واژه‌ای است که برای جاندارانی که از نظر ژنتیکی دستکاری شده‌اند بکار می‌‌رود. با وجود اینکه گياهان کشاورزی بیشترين گروه جانداران دستكاري شده ژنتيكي را تشكيل می‌دهند, اين فناوري در گستره وسيعي از موجودات زنده به كار گرفته می‌‌شود: حيواناتي كه زير تابش فرابنفش نور توليد ميكنند, باكتريهاي موسوم به "كاندومهاي زنده" كه جلوي تكثير ويروس اچ-آي-وي را ميگيرند, خوكهاي مولد پروتئين اسفناج و بزهاي توليد كننده تارعنكبوت همگی از جانداران تراریخته هستند

اولین جاندار تراریختی در سال 1973 توسط استنلی کوهن و هربرت بویر ایجاد شد.پس از ایجاد اولین موجود تراریختی طی کنفرانسی تحقیقاتی تصمیماتی جهت کنترل و نظارت بر این تکنولوژی جدید اتخاذ شد.نتیجه ی این کنفرانس این بود که دستکاری ژنتیکی به شرطی می تواند صورت بگیرد که در حیطه ی قوانین انستیتو ی بین المللی سلامت امریکا باشد.  

نوشته شده توسط یحیی محمدی در 11:6 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه پانزدهم دی 1387

كپي‌برداري از گاو ركوردار توليد شير

گوساله شبيه‌سازي شده از يك گاو ركوردار توليد شير روز گذشته در پايگاه تحقيقاتي پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي در اصفهان به دنيا آمد.

دكتر نصر اصفهاني، مسوول پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان با اعلام اين مطلب به ايسنا گفت: گوساله شبيه سازي شده‌ كه در ماه هفتم بارداري گاو والد به دنيا آمده بود، حدود 10 دقيقه پس از تولد به علت عوارض ناشي از افزايش حجم مايع در شكم مادر در پي هيدروآلانتوئيس، تلف شد.

وي تصريح كرد: طبق گزارشات و مقالات بين‌المللي 50 تا 60 درصد شبيه سازي‌ها در گاو با مشكل افزايش ميزان حجم آب توليدي در رحم در اثر هيدروآلانتوئيس همراه است كه در نهايت باعث فشار به سيستم‌ بدني گاو و ايست قلبي آن مي‌شود كه در نتيجه ناچار به ختم حاملگي هستيم.

رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان با بيان اين كه چنانچه اين گوساله يك ماه ديرتر به دنيا مي‌آمد، احتمال زنده ماندن آن بسيار بود، اظهار كرد: به علت اين كه جنين نارس بود، شانس زنده ماندن آن كاهش پيدا كرد و در نهايت از بين رفت.

دكتر نصر اصفهاني تصريح كرد: تلف شدن اين گوساله در حالي صورت گرفت كه محققان يک هفته پيش از تولد اين گوساله نخستين بار درعملي کم نظير سعي كردند حجم مايع هيدروآلانتوئيس گاو حامل اين جنين شبيه سازي شده را كاهش دهند.

رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان خاطر نشان كرد: اين گوساله كپي «گل‌خاتون» - گاوي كه در گرگان در يك دوره شيردهي روزانه 160 تا 180 كيلوگرم شير مي‌داد - بود كه اين نوع گاوها در جهان كم نظير هستند.

وي در ادامه از توليد و انتقال جنين‌هاي گاو حاوي ژن توليد داروي درمان سكته قلبي (tPA) در پژوهشكده خبر داد و به ايسنا گفت: داروي tPA در حال حاضر بهترين داروي درمان و نيز پيشگيري سكته قلبي محسوب مي‌شود كه به علت قيمت فوق العاده بالا، استفاده عمومي آن امكان‌پذير نيست و تحقق اين فن‌آوري، كشور را يك گام ديگر به هدف نهايي توليد فراوان و ارزان قيمت داروهاي پروتئيني خاص از طريق فرآورده شير دام‌هاي تراريخته نزديك خواهد كرد.

وي تصريح كرد: در حال حاضر محققان پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي توانسته‌اند با تلفيق فن‌آوري‌هاي ياد شده، مراحل توليد و انتقال اولين جنين‌هاي تراريخته حاوي ژن توليد داروي tPA را با موفقيت پشت سر بگذارند كه اميد است با اجراي اين پروژه در ابعاد وسيع به زودي شاهد تولد نخستين گاو تراريخته با توان توليد داروي tPA در شير اين گاو باشيم.

نوشته شده توسط یحیی محمدی در 10:17 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه دهم دی 1387

ژن مرتبط با فشار خون کشف شد

يکي از اشکال ژن مرتبط با فشار خون کشف شد. محققان علوم پزشکي در امريکا اعلام کردند اين کشف راه را براي درمان بهتر بيماري فشار خون هموار مي سازد. به گزارش خبرگزاري فرانسه ، ‌اين ژن که اس تي کي سي و نه نام دارد،‌ پروتئيني مي سازد که نقشي مهم در کمک به کليه ها در جهت تنظيم مقادير نمک درون بدن شخص ايفا مي کند. دکتر يين پيي کريستي چانگ از دانشگاه مري لند و همکارانش اعلام کردند اين کشف ، فرصتي بزرگ براي کمک به بيماران مبتلا به فشار خون بالا است. به گفته محققان ، اين ژن ، فقط بخشي از يک جدول کلي براي کنترل فشار خون محسوب مي شود. بر اساس نتايج اين تحقيق که در نشريه يافته هاي اکادمي ملي علوم امريکا منتشر شده است ، اين اطلاعات روشي نوين براي کنترل فشار خون به دست مي دهد.سازمان بهداشت جهاني اعلام مي دارد که فشار خون بالاتر از چهارده بر روي نه ، بيماري فشار خون يا هايپر تانسيون خوانده مي شود. عدد بالايي نشان دهنده فشار حد اکثر يا سيستوليک و عدد پايين کسر ، نشان دهنده فشار دياستوليک يا حداقل است. سرو صداي ناشي از هواپيماها به طور متوسط سبب افزايش شش مميز دو دهم درجه اي فشار خون سيستوليک و هفت مميز چهار دهمي فشار دياستوليک مي شود. 

نوشته شده توسط یحیی محمدی در 10:10 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه نهم دی 1387

تراشه های زیستی، نوید بخش آینده ای مهربان تر برای حیوانات آزمایشگاهی

مسیری که یک دارو از آزمایشگاه تا داروخانه طی می کند، معمولاً طولانی و هزینه بر بوده و حداقل یک دهه یا بیشتر به طول می انجامد. اغلب این آزمایشات به دلیل بررسی اثرات فرعی و سمی دارو مستلزم صرف وقت و هزینه زیادی است. در نتیجه شرکت های بزرگ شیمیایی و داروسازی  و دارو سازان به دنبال راهی هستند که این ارزیابی ها را سریع تر و ایمن تر انجام دهند و مجبور به انجام آزمایشات زودهنگام بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشوند. محققان دانشگاه Renssealer با همکاری دانشگاه های  Californiaو Berkeley اعلام کردند که موفق به ساخت تراشه های زیستی (BioChip) شدند که می توانند میزان سمیت داروهای مدنظر را طی یک آزمایش کوتاه نشان دهند. این تراشه ها به نام های   MetaChip و   DataChipخوانده می شوند و تقلید جالبی از فرآیندهای بدن درهنگام مصرف دارو، ستند.MetaChip : در اصل یک ورقه شیشه ای است که متشکل از 20 قطره نانو لیتری از آنزیم های بدن انسان می باشد. محققان می توانند میزان سمیت ترکیبات ساخته شده خود را با این قطرات آنزیمی، آزمایش کرده و شاهد عکس العملی که نشان میدهند باشند.: DataChip ورقه شیشه ای است که توسط قطراتی آستر شده است که حاوی سلول های کشت شده از اندام های کبد، مثانه یا کلیه می باشد. محققان می توانند ترکیبات ساخته شده خود را روی این قطرات بریزند ومیزان ایمنی و رشد یا مرگ و میر سلول ها را بر حسب زمان اندازه گیری کنند.پرفسور Jonathan Dordick، عضو هئت علمی  بیولوژی و شیمی دانشگاه Renssealer می گوید: "70% علت ناموفق بودن یک دارو سمیت آن است. اگر ما بتوانیم این مسئله را زودتز متوجه شویم،هرگز به آزمایش روی آنها ادامه نخواهیم داد. و درنتیجه به ازای هر ماده ساخته شده، صدها ملیون دلار صرفه جویی می شود. و دیگر لازم نیست برای درک نحوه عمل آنها، بر روی حیوانات زیادی آزمایش به عمل آید. هر چند که در آن صورت هم ممکن بود در انسان تظاهر متفاوتی داشته باشد. اما این مطلب بدان معنا نیست که ما می توانیم حیوانات را به طور کامل از روند آزمایشات خود حذف کنیم، بلکه حیوانات می توانند تنها در مراحل پایانی کار مورد استفاده قرار گیرند."DataChip ها می توانند در روند رشد و توسعه خود در آینده، علاوه بر سلول های یاد شده، حاوی انواع مختلفی از سلول های بدن مانند سلول های قلبی، عصبی، پوستی و... ،  باشند.همچنین این کمپانی در صدد است که تراشه های زیستی تولید کند که هم زمان بتواند آزمایشات دیگری علاوه بر میزان سمیت ماده دارویی (مانند میزان حساسیت) را نیز بر روی این سلول ها انجام دهد.

نوشته شده توسط یحیی محمدی در 11:48 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه چهارم دی 1387

Estimation of genetic parameters for lamb weight at various ages

Estimation of genetic parameters for lamb weight at various ages

in Mehraban sheep

ITAL.J.ANIM.SCI. VOL. 7, 95-103, 2008 95

Farhad Ghafouri Kesbi, Moradpasha Eskandarinasab,

Ahmad Hassanabadi

Department of Animal Science. University of Zanjan, Iran

ABSTRACT

The aim of the present study was to estimate variance components and genetic parameters among growth traits of Iranian Mehraban sheep using single and two-trait animal models. Analyzed traits included,birth weight (BW), weaning weight (WW), weight at 6 months (W6), weight at 9 months (W9) and yearling weight (YW). (Co)variance components were estimated with REML for an animal model that included fixed effects of year, season, age of dam, sex and type of birth. Random effects included direct and maternal additive genetic effects, maternal permanent environmental effects with a direct-maternal genetic covariance and random residual effects. Direct heritability (h2) was increased from 0.19 at birth to 0.36 at yearling age. Inversely, maternal heritability (m2) estimates were decreased from 0.11 at birth to 0.01 at yearling age. Estimates of maternal permanent environmental variance as a proportion of phenotypic variance (c2) were 0.06 and 0.04 for BW and WW, respectively and they were very negligible for other traits. Direct-maternal genetic correlation (ram) was positive and it increased with age from 0.05 for BW to 0.73 for YW. For the two–trait analyses, the genetic correlations were larger among WW, W6, and W9 (0.59 to 0.82) and were small between BW, W9, and YW (<0.4). Positive genetic correlations etween

traits show that selection at any age is possible.

 

نوشته شده توسط یحیی محمدی در 10:9 |  لینک ثابت   •